Hiện tượng lẹo dao

  1. Hiện tượng

Trong quá trình cắt với một chế độ cắt cụ thể, trên mặt trước của dao xuất hiện một cục kim loại bám chắc vào lưỡi cắt (hình 4.10).. Cục kim loại này có đặc tính và cấu trúc khác với vật liệu gia cõng và vật liệu làm dao. Cục kim loại đó gọi là cục lẹo dao và hiện tượng đó gọi là hiện tượng lẹo dao.

 

Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do lớp cắt bị biến dạng dẻo và ma sát khi trượt trên mặt trước. Khi lớp phoi sát mặt bị biến dạng dẻo nhiều, lực liên kết giữa các phần tử Q (hình 4.10) (ma sát trong giảm). Khi lực liên kết trong (ma sát trong) và lực kéo phoi S nhỏ hơn lực ma sát ngoài  T, các phần tử kim loại sẽ trượt chậm chảy chậm và bám vào lưỡi cắt hình thành dần dần cục lẹo dao. Vì bịbiến dạng dẻo rất lớn nên độ cứng của kim loại lẹo dao lớn hơn  độ cứng độ cứng của vật liệu gia công ~2,5 ÷ 3,5 lần, và do đó có thể thay thế vật liệu làm dao. Hiện tượng lẹo dao thường xuất hiện theo chu kỳ – lẹo dao hình thành, lớn lên và mất đi nhiều trong một thời gian rất ngắn. Hiện tượng này được đặc trưng bởi tốc độ hình thành và mất đi của lẹo dao V và chiều cao lẹo dao hld (hình 4.12).

 

Lẹo dao hình thành làm tăng góc trước γ nhưng đồng thời làm giảm góc sau α

 

2.   Các nhân tố ảnh hưởng đến hiện tượng lẹo dao

2.1.     Ảnh hưởng của tốc độ cắt V (hình 4.11)

–    Ở tốc độ cắt thấp không hình thành lẹo dao (khu vực I).

–    Ở tốc độ cao (khu vực IV) lẹo dao mất đi (không còn lẹo dao).

–    Ở phạm vi tốc độ cắt (khu vực II) – tốc độ cắt tăng thì chiều cao lẹo dao tăng (khoảng từ 10 ÷ 30 m/ph).

–    Ở phạm vi tốc độ cắt vùng III (≈ 30 m/ph) tăng tốc độ cắt lẹo dao giảm dần và biến mất.

2.2. Ảnh hưởng vật liệu gia công

–    Vật liệu gia công càng dẻo thì tốc độ hình thành lẹo dao càng thấp và chiều cao lẹo dao càng cao (hình 4.13).

 

2.3.Ảnh hưỏng chiều dày cắt a (hình 4.14)

–    Chiều dày cắt a càng lớn, tốc độ hình thành lẹo dao càng thấp và chiều cao lẹo dao càng cao (hình 4.14).

 

2.4.Ảnh hưởng của góc trước y

Tãng góc trước γ thì tốc độ hình thành lẹo dao càng cao và chiều cao lẹo dao càng bé (hình 4.15).

Khi gia công thô hiện tượng lẹo dao có lợi vì tăng góc trước γ bảo vệ được lưỡi cắt khỏi bị mòn. Khi gia công tinh lẹo dao gây  ra rung động, giảm chất lượng bề  mặt chi tiết. Để tránh hiện tượng lẹo dao, cần giảm ma sát trên bề mặt trước của dao, tăng góc trước γ và sử dụng dung dịch trơn nguội.

video mô tả hiện tượng lẹo dao: